Anatomi Duyu

Gözün retina tabakasında 130 milyon kadar reseptör bulunur. Buradan başlayan n. opticus uyarıları beyine taşır.

Göz iki bölümden oluşur:

• Göz küresi (bulbus oculi)
• Gözün yardımcı organları

Göz Küresi

Dıştan içe doğru üç tabakadan oluşur,bunlar:

1. Dış tabaka (fibröz tabaka – tunica fibroza)
• gözün dış korumasını sağlar. Bu tabaka, kornea ve skleradan oluşur.
• Kornea, gözün ön kısmındaki saydam tabakadır. Işığın göz içine girmesini sağlar.
• Sklera, gözün arka kısmındaki beyaz tabakadır. Göz küresini destekler ve korur.
2. Orta tabaka (damar tabaka – tunica vasculosa)
• gözün beslenmesini ve kanlanmasını sağlayan tabakadır. Bu tabaka, iris, silier cisim ve koroidden oluşur.
• Iris, göz bebeğini çevreleyen renkli tabakadır. Göz bebeğinin boyutunu kontrol ederek gelen ışığın miktarını ayarlar.
• Silier cisim, irisin arkasında bulunan yapıdır. Lensi yerinde tutar ve göz içi sıvısını üretir.
• Koroid, irisin arkasında bulunan ve gözün arka kısmını kaplayan tabakadır. Göz içi sıvısını besler ve oksijenlendirir.
3. İç tabaka (duyusal tabaka - tunica interna)

Dış tabaka (fibröz tabaka – tunica fibroza)

Orta tabaka (damar tabaka – tunica vasculosa)

      ·    

İç tabaka – duyusal tabaka - tunica interna

Göz küresinin en iç tabakasıdır. Retina olarak da bilinir.

Retinada bulunan reseptör tipleri

1.    Çubuk hücresi (rodlar) : Cismin şeklini görmemizi sağlar. Rodopsin pigmenti içerir. Rodopsin eksikliği gece körlüğüne yol açmaktadır. Rodopsin, opsin ve 11-cis retinal adında ikş alt birimden oluşur. Rodopsinler ışık ile temas kurduklarında yapısı bozulur. Işık altında 11-cis retinal all-trans retinale dönüşmektedir. Sayıca fazladır.

2.    Koni hücresi (konlar) : Cismin rengini görmemizi sağlar. Fotopsin pigmenti içerir. Retinada 3 farklı koni hücresi vardır, bunun nedeni konlarda üç farklı opsin olmasıdır. Bu koni hücreleri kırmızı, yeşil ve mavi ışığı algılayabilirler.

Işığı kıran yollar 

• Cornea
• humor aqueus
• corpus vitreum

Lens: ışığı kıran mercektir. Akomodasyonda rol oynar. Akomodasyon  ,yakındaki cisimlerin net görülebilmesi için lensin kırıcılığının artmasına denir.

Gözün yardımcı organları 

Kaşlar

Kaşlar, gözleri koruma, terin göze girmesini engelleme, yüz ifadesini iletişimde kullanma ve gözlerinizi güneş ışığından ve parlak ışıklardan koruma gibi birkaç önemli görevi yerine getirir. İşte kaşların başlıca görevleri:

• Gözleri Koruma: Kaşlar, gözleri doğrudan dış etkenlerden korur. Örneğin, yağmur damlaları, ter damlaları veya yabancı cisimler gözünüzün içine düşerse, kaşlar bu etkenlerin göz yüzeyine ulaşmasını engelleyebilir.
• Teri Yönlendirme: Kaşlar, terin yüzünüzden gözlerin içine doğru akmasını önleyerek görüşünüzü korur. Bu özellik, özellikle fiziksel aktivite sırasında veya sıcak havalarda terlemenin etkilerini azaltmaya yardımcı olur.
• Yüz İfadesi: Kaşlar, yüz ifadesini belirlemede önemli bir rol oynar. İfadeye anlam katarlar ve duygusal durumlarınızı diğer insanlara iletmekte yardımcı olurlar. Örneğin, kaşları çatmak kızgınlık veya şaşkınlık ifadesini yaratabilir, kaşları kaldırmak ise şaşkınlık veya hayret ifadesini yansıtabilir.
• Güneş Işığını Filtreleme: Kaşlar, doğrudan güneş ışığını gözlerinize düşmesini engeller. Bu, gözlerinizi korumak ve aşırı parlak ışıklardan kaynaklanan rahatsızlığı azaltmak için önemlidir.

Bu görevler, kaşların evrimsel olarak gelişmiş ve insanların hayatta kalma ve iletişim becerilerini artırmaya yönelik adaptasyonlarına dayanır.

Göz kapakları

Göz kapakları, gözleri çeşitli dış etkenlerden korumak ve göz yüzeyini nemli tutmak gibi önemli görevlere sahiptir. İşte göz kapaklarının başlıca görevleri:

• Gözleri Koruma: Göz kapakları, gözleri çevredeki çeşitli tehlikelerden korur. Toz, kir, yabancı cisimler, rüzgar ve diğer potansiyel zararlı etkenlerden gözleri izole ederek, göz sağlığını korurlar. Ayrıca, ani darbeler veya travmalara karşı da bir koruma sağlarlar.
• Nemlendirme: Göz kapakları, göz yüzeyini nemli tutmak ve gözün kurumasını önlemek için önemlidir. Göz yüzeyindeki nem, görme işlevi ve genel göz sağlığı için kritiktir. Göz kapakları, göz yüzeyine özel bir yağ salgılayarak gözyaşlarının buharlaşmasını önler ve gözlerin nemli kalmasına yardımcı olur.
• Göz Yaşını Dağıtma: Göz kapakları, gözyaşlarını göz yüzeyine dağıtarak gözün düzgün bir şekilde nemlenmesine yardımcı olur. Bu, görme konforunu artırmak ve gözlerin kurumasını önlemek için önemlidir.
• Gözleri Kapatma ve Dinlendirme: Göz kapakları, gözleri kapatarak ve dinlenme sırasında gözleri korur. Uyku sırasında göz kapakları gözleri kapatır ve gözleri çevresel uyarıcılardan izole eder. Bu, gözlerin dinlenmesine ve yeniden enerji toplamasına yardımcı olur.

Göz kapakları, göz sağlığını korumak ve görsel konforu sağlamak için vazgeçilmez bir role sahiptir. Aynı zamanda, evrimsel bir perspektiften bakıldığında, göz kapaklarının gözleri çeşitli dış etkenlere karşı koruma amacını taşıdığı düşünülmektedir.

Konjunktiva

Konjunktiva, gözün beyaz kısmını (sklera) ve göz kapağının iç yüzeyini kaplayan ince bir zar tabakasıdır. Göz sağlığında önemli bir rol oynayan konjunktivanın başlıca görevleri şunlardır:

• Göz Yüzeyini Koruma: Konjunktiva, göz yüzeyini dış etkenlere karşı korur. Toz, kir, mikroplar ve diğer potansiyel zararlı maddelerin gözün yüzeyine girmesini önleyerek göz sağlığını korur.
• Gözü Nemli Tutmak: Konjunktiva, göz yüzeyini nemli tutar ve gözde bulunan salgı bezlerine yardımcı olur. Gözyaşı üretimini destekleyerek gözleri nemli ve rahat tutar. Nemli bir göz yüzeyi, görme konforu için önemlidir.
• Göz Kapakları ile Bağlantı: Konjunktiva, göz kapaklarına yapışık bir tabaka oluşturur. Bu bağlantı, göz kapaklarının göz yüzeyini örtmesini ve gözü dış etkenlerden korumasını sağlar.
• Göz Yüzeyinde Kayganlık Sağlama: Konjunktiva, göz yüzeyinde kaygan bir tabaka oluşturarak göz kapaklarının kolayca hareket etmesine ve göz küresinin düzgün bir şekilde kapanmasına yardımcı olur. Bu, göz kapaklarının göz yüzeyinde sürtünmeyi azaltır.
• Bağışıklık Sistemi Katkısı: Konjunktiva, göz yüzeyinde bağışıklık sistemi hücreleri içerir. Bu hücreler, mikroplar ve diğer potansiyel patojenlere karşı koruma sağlamak için görev yapar.

Bu görevler, konjunktivanın göz sağlığının korunmasında ve gözlerin düzgün çalışmasında oynadığı önemli rollerdir. Konjunktivit gibi bazı göz hastalıkları, konjunktivanın iltihaplanması sonucu ortaya çıkabilir.

Gözyaşı sistemi

Gözyaşı sistemi, gözlerin nemli kalmasını sağlayan, göz yüzeyini temizleyen ve koruyan bir sistemdir. Bu sistem, gözyaşı bezleri, gözyaşı kanalları ve burna bağlanan gözyaşı drenaj sistemi gibi bileşenleri içerir. Gözyaşı, su, tuzlar, proteinler ve antikorlar gibi maddeleri içerir ve bir dizi önemli görevi yerine getirir.

Gözyaşı sistemi şu bileşenleri içerir:

• Gözyaşı Bezleri (Lakrimal Bezler - gl. lacrimalis): Gözyaşı sisteminin ana üreticisi olan gözyaşı bezleri, göz yüzeyini nemlendiren ve temizleyen gözyaşısını üretir. İki ana gözyaşı bezi vardır: büyük lakrimal bezler, gözün dış üst köşesinde bulunur ve göz kapağının iç yüzeyini kaplar; küçük lakrimal bezler ise göz kapağının üst dış köşesinde bulunur.
• Gözyaşı Kanalları (Lakrimal Kanallar - ductuli excretori): Gözyaşı, göz yüzeyinden başlayarak gözyaşı kanalları aracılığıyla burun boşluğuna doğru yönlendirilir. Gözyaşı kanalları, üst ve alt gözyaşı noktaları adı verilen iki küçük delikle başlar ve burun boşluğuna açılan bir kanal sistemi oluşturur.
• Gözyaşı Kesesi (Lakrimal Kesesi): Gözyaşı kanallarının birleşim noktasında bulunan gözyaşı kesesi, gözyaşıyı toplar ve burun boşluğuna yönlendirmek üzere gönderir.
• Gözyaşı Drenaj Sistemi: Gözyaşı, gözyaşı bezinden üretilir, gözyaşı kanalları boyunca gözyaşı kesesine akar ve oradan da burun boşluğuna drenaj yapar. Bu sistem, gözde biriken gözyaşının doğal olarak boşalmasını sağlar.

Gözyaşı, gözlerin nemli kalmasını, göz yüzeyini temizlemesini ve koruyucu bir bariyer oluşturmasını sağlar. Gözdeki yabancı cisimleri temizler, bakteri ve virüsleri uzaklaştırır, optik yüzeyi düzgün tutar ve görme konforunu artırır. Aynı zamanda, duygusal durumlar, rüzgar, ışık ve diğer çevresel etkenlere tepki olarak da salgılanabilir. Gözyaşı sistemi, göz sağlığının sürdürülmesinde kritik bir rol oynar.

Göz yaşında neler bulunur

1. Lizozim: Gözyaşında bulunan bir enzim olan lizozim, bakteri hücre duvarlarını parçalayarak bakterilere karşı etkili bir savunma mekanizması oluşturur.
2. İmmünoglobulin A (IgA): IgA, gözyaşıda bulunan bir antikordur. Bu immünoglobulin, mikropların ve virüslerin göz yüzeyine yapışmasını engelleyerek bağışıklık sistemi tepkilerini destekler.
3. Laktoferrin: Gözyaşında yer alan bir diğer proteindir. Laktoferrin, bakterilere karşı etkili olan bir antimikrobiyal özelliğe sahiptir.
4. Gözyaşı Salgı Bezleri: Gözyaşı bezleri, immünoglobulinler ve diğer bağışıklık elemanlarını içeren gözyaşısını üretir.

Gözyaşı, sadece sudan ibaret değildir; aynı zamanda antibakteriyel, antiviral, antifungal özelliklere sahip proteinler ve diğer bağışıklık elemanlarını içerir. Bu elemanlar, gözleri mikroorganizmalara ve diğer potansiyel zararlı maddelere karşı korumak için görev yapar.

Bu bağışıklık elemanları, göz yüzeyini koruyarak enfeksiyonlara karşı bir bariyer oluşturur. Gözlerle temas eden potansiyel zararlı maddelerle savaşarak, gözyaşı, göz sağlığını korumada önemli bir rol oynar. Ayrıca, gözyaşı aynı zamanda gözün nemli kalmasına, görüş konforuna ve genel göz sağlığına katkıda bulunur.

Gözle ilgili kavramalar

Amblyopia (ambliyopi)

• Görme yeteneğinin azaldığı veya kaybolduğu bir göz hastalığıdır. Bu durum, genellikle erken çocukluk döneminde ortaya çıkar ve tek göz veya her iki gözde de görülebilir. Amblyopi, göz tembelliği olarak da bilinir.

Arpacık (hordedum,itdirseği)

• Göz kapağındaki yağ bezlerinin iltihaplanmasıdır. Arpacık, genellikle kırmızı, ağrılı ve şiş olarak görülür.

Astigmatizm (astigmatizm)

• Gözün korneasının veya lensinin şeklinin bozulmasıdır. Bu durum, ışığın retinaya düzgün şekilde odaklanmasını engeller ve bulanık görmeye neden olur.

Blepharitis (blefarit)

• Göz kapağının iltihaplanmasıdır. Blefarit, genellikle kızarıklık, kaşıntı ve kuruluk ile görülür.

Blepharon (blefaron)

• Göz kapağı.

Blepharoplasty (blefaroplasti)

• Göz kapağının şeklini değiştirmek için yapılan bir cerrahi işlemdir. Blefaroplasti, genellikle göz kapağındaki fazla cilt, yağ veya kas dokusunu çıkarmak için yapılır.

Blepharoptosis (blefaroptoz)

• Göz kapağının aşağı sarkmasıdır. Blefaroptoz, genellikle yaşlanma, travma veya bazı göz hastalıkları nedeniyle ortaya çıkar.

Bulbus Oculi (bulbus okuli)

• Göz küresi.

Cataract (katarakt)

• Göz merceğinin saydamlığını kaybetmesidir. Katarakt, genellikle yaşlanma nedeniyle ortaya çıkar, ancak travma, bazı ilaçlar veya bazı hastalıklar da katarakta neden olabilir. Katarakt, görmeyi bulanıklaştırabilir ve görme kaybına neden olabilir.

Chalazion (şalazyon)

• Göz kapağındaki yağ bezlerinin tıkanması ve iltihaplanmasıdır. Şalazyon, genellikle ağrısız bir şişlik olarak görülür.

Myopia (miyopi)

• Yakındaki nesnelerin net görülmesi, uzaktaki nesnelerin ise bulanık görülmesidir. Miyopi, genellikle göz merceğinin veya korneanın şeklinin bozulmasından kaynaklanır.

Nervus Opticus (optik sinir)

• Gözden beyne giden sinirdir. Optik sinir, görme duyusunun beyne iletilmesini sağlar.

Nystagmus (nistagmus)

• Göz hareketlerinin istemsiz ve kontrol edilemeyen olmasıdır. Nistagmus, genellikle doğumsal bir durumdur, ancak travma, bazı ilaçlar veya bazı hastalıklar da nistagmusa neden olabilir.

Oculus 

• Göz.

Ophthalmoplegia (oftalmopleji)

• Göz kaslarının felcidir. Oftalmopleji, genellikle bir sinir hasarından kaynaklanır.

Ophthalmos (oftalmos)

• Göz bilimi.

Orbita

• Gözün bulunduğu boşluktur.

Palpebra

• Göz kapağı.

Panophthalmitis (panoftalmit)

• Gözün tümünün iltihaplanmasıdır. Panoftalmit, genellikle bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanır. Bu durum, gözde şiddetli ağrı, kızarıklık ve görme kaybı ile görülür.

Photophobia (fotofobi)

• Işığa karşı aşırı hassasiyettir. Fotofobi, genellikle migren, bazı ilaçlar veya bazı hastalıklardan kaynaklanır.

Presbyopia (presbiyobi)

• Yaşlandıkça yakın nesnelerin net görülmesinin zorlaşmasıdır. Presbiyopi, genellikle göz merceğinin esnekliğinin azalmasından kaynaklanır.

Pterygium

• Göz beyazının üzerinde, korneaya doğru büyüyen bir cilt büyümesidir. Pterijium, genellikle güneşe maruz kalmanın bir sonucu olarak ortaya çıkar.

Pupilla

• Göz bebeği. Göz bebeği, ışığı retinaya odaklamak için genişler veya daralır.

 Denge ve işitme organı

İşitme:

• İşitme, ses dalgalarının kulak tarafından algılanması ve beyne iletilmesi sürecidir.
• Ses dalgaları, kulak kepçesi tarafından toplanır ve yönlendirilir.
• Dış kulak yolundan geçen ses dalgaları, kulak zarını titreştirir.
• Kulak zarı, titreşerek bu titreşimi orta kulak boşluğuna iletir.
• Örs, çekiç ve üzengi kemikleri, kulak zarından gelen titreşimi iç kulağa iletir.
• İç kulakta bulunan kokleanın içinde, basilar membran adı verilen bir yapı bulunur.
• Basiler membran, kulak zarından gelen titreşimi elektrik sinyallerine dönüştürür.
• Elektrik sinyalleri, işitme siniri yoluyla beyne iletilir.
• Beyinde, elektrik sinyalleri ses olarak algılanır.

Denge:

• Denge, vücudumuzun uzaydaki konumunu algılama yeteneğidir.
• Denge, yarım daire kanalları ve vestibül tarafından sağlanır.
• Yarım daire kanalları, vücudumuzun uzaydaki hareketlerini algılar.
• Vestibül, vücudumuzun uzaydaki konumunu ve başımızın yönelimini algılar.
• İşitme ve denge organı kulaktır.

Beyindeki işitme merkezinde sesler, beyincikte ise denge duyusu yorumlanır.

Kulak üç bölümden oluşur, bunlar:

1. Dış kulak (auris externa)
2. Orta kulak (aursi media)
3. İç kulak (auris interna)

Dış kulak 

Dış kulak üç bölümden oluşur:

1-Kulak kepçesi(auricula)

Kulak kepçesi, kulağın dış kısmını oluşturan kıkırdak yapıdır. Kafatası ile birleştiği yerden başlayarak aşağı doğru, aşağıya doğru kıvrılarak ve tekrar yukarı doğru kıvrılarak kulak memesinin bulunduğu noktaya kadar uzanır. Kulak kepçesinin şekli ve boyutu kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir.

Kulak kepçesinin başlıca görevleri şunlardır:

1. Ses dalgalarını toplamak ve yönlendirmek
2. Ses yönünü belirlemeye yardımcı olmak
3. Sesin kulak zarına ulaşmasını sağlamak

      ·          

Orta kulak

Orta kulak, dış kulak yolunun sonunda yer alan ve işitme işlevinde önemli bir rol oynayan bir organdır. Orta kulak, kulak zarından, örs, çekiç ve üzengi kemiklerinden ve timpanik boşluktan oluşur.

Kulak zarı, dış kulak yolundan gelen ses dalgalarını orta kulak boşluğuna iletir. Kulak zarı, üç katmandan oluşur:

1. Dış tabaka: Bu tabaka, kulak kepçesinin dış kısmını oluşturan deriden oluşur.
2. Orta tabaka: Bu tabaka, elastik bir yapıya sahip olan kıkırdaktan oluşur.
3. İç tabaka: Bu tabaka, kan damarlarından ve sinirlerden oluşur.

Örs, çekiç ve üzengi kemikleri, kulak zarından gelen titreşimi iç kulağa iletir. Bu kemikler, zincir şeklinde dizilmiştir ve birbirlerine eklemlerle bağlanmıştır.

• Örs - incus : Kulak zarına bağlı olan kemiktir.
• Çekiç - malleus: Örse bağlı olan kemiktir.
• Üzengi - stapes: Çekiçe bağlı olan kemiktir.

Timpanik boşluk, orta kulağı hava ile dolduran bir boşluktur. Bu boşluk, dış kulak yoluna ve iç kulağa açılan iki açıklığa sahiptir.

Östaki borusu, orta kulağı burun ve boğazla birbirine bağlayan bir kanaldır. Normalde, östaki borusu kapalıdır. Yutkunma veya esneme gibi hareketler sırasında östaki borusu açılır ve orta kulakta biriken havayı dışarı atar. Bu sayede, orta kulak ile dış ortam arasındaki basınç eşitlenir.

Östaki borusunun görevleri şunlardır:

1. Orta kulak ile dış ortam arasındaki basıncın eşitlenmesini sağlar. Bu sayede, kulak zarının titreşimi daha etkili bir şekilde iletilir ve işitme kalitesi artar.
2. Orta kulakta biriken sıvıların dışarı atılmasını sağlar. Bu sayede, kulak enfeksiyonlarının önlenmesine yardımcı olur.

Östaki borusunun herhangi bir nedenle tıkanması durumunda, orta kulakta basınç farkı oluşur. Bu durum, kulak tıkanıklığı, ağrı ve işitme kaybı gibi sorunlara neden olabilir.

Orta kulak, işitme işlevinde önemli bir rol oynar. Kulak zarından gelen ses dalgalarını iç kulağa ileterek, işitme sürecinin ilk aşamasını gerçekleştirir.

Orta kulaktaki herhangi bir hasar, işitme kaybına neden olabilir.

Orta kulağın görevleri şunlardır:

• Ses dalgalarını iç kulağa ileterek işitme sürecinin ilk aşamasını gerçekleştirir.
• Dış kulak ile iç kulak arasındaki basıncın eşitlenmesini sağlar.
• Orta kulağın herhangi bir hasarı, işitme kaybına veya denge problemlerine neden olabilir.

İç kulak

İç kulak, kafatasının içinde bulunan ve işitme ve denge duyusuna hizmet eden bir organdır. İç kulak, koklea, yarım daire kanalları ve vestibülden oluşur.

Koklea:

Koklea, işitme duyusuna hizmet eden bir yapıdır. Koklea, spiral şeklinde bir yapıya sahiptir ve içinde basilar membran adı verilen bir yapı bulunur. Basilar membran, kulak zarından gelen titreşimi elektrik sinyallerine dönüştürür. Bu elektrik sinyalleri, işitme siniri yoluyla beyne iletilir. Beyinde, elektrik sinyalleri ses olarak algılanır.

Koklea, iç kulakta bulunan ve işitme duyusuna hizmet eden bir yapıdır. Koklea, spiral şeklinde bir yapıya sahiptir ve içinde basilar membran adı verilen bir yapı bulunur. Basilar membran, kulak zarından gelen titreşimi elektrik sinyallerine dönüştürür. Bu elektrik sinyalleri, işitme siniri yoluyla beyne iletilir. Beyinde, elektrik sinyalleri ses olarak algılanır.

Koklea, yaklaşık 3 cm uzunluğunda ve 1 cm çapındadır. Koklea, üç bölümden oluşur:

1. Cochlea timpani: Bu bölüm, kokleanın en dış kısmıdır ve dış kulak yolundan gelen titreşimleri basilar membrana iletir.
2. Cochlea media: Bu bölüm, kokleanın orta kısmıdır ve basilar membranı destekleyen yapılardan oluşur.
3. Cochlea interna: Bu bölüm, kokleanın en iç kısmıdır ve basilar membranda bulunan reseptör hücrelerden oluşur.

Yarım daire kanalları:

Yarım daire kanalları, denge duyusuna hizmet eden üç kanaldır. Yarım daire kanalları, sıvı ile doludur. Vücudumuzun uzaydaki hareketleri, yarım daire kanallarındaki sıvının hareketine neden olur. Bu hareket, yarım daire kanallarındaki reseptörleri uyarır. Reseptörler, sinyaller gönderir ve bu sinyaller, denge siniri yoluyla beyne iletilir. Beyinde, sinyaller denge olarak algılanır.

Kulakta yer alan yarım daire kanalları, şunlardır:

1. Horizontal kanal: Bu kanal, yatay düzlemde bulunur. Vücudumuzun sağa sola dönme hareketlerini algılar.
2. Superior kanal: Bu kanal, dikey düzlemde bulunur ve başımızın öne ve arkaya dönme hareketlerini algılar.
3. Posterior kanal: Bu kanal, dikey düzlemde bulunur ve başımızın aşağı ve yukarı dönme hareketlerini algılar.

Vestibül:

Vestibül, denge duyusuna hizmet eden bir yapıdır. Vestibül, iç kulağın orta kısmında yer alır ve içinde üç adet kese bulunur. Bu keselerde, sıvı ile dolu kanallar vardır. Vücudumuzun uzaydaki konumunu ve başımızın yönelimini algılayan reseptörler, bu kanallarda bulunur. Reseptörler, sinyaller gönderir ve bu sinyaller, denge siniri yoluyla beyne iletilir. Beyinde, sinyaller denge olarak algılanır.

İç kulağın görevleri şunlardır:

• İşitme: İç kulak, kulak zarından gelen titreşimleri elektrik sinyallerine dönüştürerek işitmeyi sağlar.
• Denge: İç kulak, vücudumuzun uzaydaki konumunu ve başımızın yönelimini algılayarak dengeyi sağlar.

İç kulağın herhangi bir hasarı, işitme kaybına veya denge problemlerine neden olabilir.

Kulakta yer alan vestibüller, şunlardır:

1. Utriculus: Utriculus, vestibülün en büyük kesesidir. İçinde, sıvı ile dolu kanallar vardır. Vücudumuzun uzaydaki konumunu ve başımızın yönelimini algılayan reseptörler, bu kanallarda bulunur.
2. Sacculus: Sacculus, vestibülün diğer kesesidir. İçinde, sıvı ile dolu kanallar vardır. Vücudumuzun yerçekimine göre konumunu algılayan reseptörler, bu kanallarda bulunur.
3. Macula: Macula, utriculus ve sacculus'taki kanallarda bulunan reseptörlerdir. Sıvının hareketine tepki olarak sinyaller gönderirler. Bu sinyaller, denge siniri yoluyla beyne iletilir. Beyinde, sinyaller denge olarak algılanır.

İşitme yolu, aşağıdaki sırayla çalışır:

1. Ses dalgaları, kulak kepçesi tarafından toplanır ve yönlendirilir.
2. Ses dalgaları, dış kulak yolundan geçerek kulak zarına ulaşır.
3. Kulak zarı, ses dalgalarını titreştirir.
4. Örs, çekiç ve üzengi kemikleri, kulak zarından gelen titreşimi iç kulağa iletir.
5. Koklea, iç kulakta bulunan ve işitme duyusuna hizmet eden bir yapıdır. Koklea'nın içinde basilar membran adı verilen bir yapı bulunur.
6. Basiler membran, kulak zarından gelen titreşimi elektrik sinyallerine dönüştürür.
7. Bu elektrik sinyalleri, işitme siniri yoluyla beyne iletilir.
8. Beyinde, elektrik sinyalleri ses olarak algılanır.

Kulakla ilgili kavramlar

 Tat organı dildir.

Dilde yaklaşık 10.000 adet tat tomurcuğu bulunur.

Tat duyusu iki kranial sinir vasıtasıyla beyine taşınır:

dilin 2/3 ön bölümü tat duyusu ( n. Facialis )

dilin 1/3 arka bölümü tat duyusu ( n. Glossopharyngeus )

Tat duyusu beyindeki tat merkezinde değerlendirilir. Dilin değişik bölümünde bulunan papillalar içinde yerleşik halde bulunurlar.

Bu yapılara tad tomurcuğu adı verilir. Büyük kısmı dilin üst kısmında bulunur ve epiglota , özafagus ve üst bölümlerde bulunabilir.

Tad tomurcukları bir kimyasal reseptördür. 

Tad tomurcukları ile alınan tat duyusu Cranial sinirler ile beyne taşınır ve beyinde değerlendirilir.

Tad alma işi ile görevli organlar dilin mukoza örtüsü içinde bulunurlar.

1. Uç kısım: tatlı
2. Arka kısmı : acı
3. Ön yan kenar : tuzlu
4. Arka yan kenar : ekşi

      ·  

• concha nasalis superior
• concha nasalis media
• concha nasalis inferior
• meatus nasi superior
• meatus nasi inferior

Concha nasalis superior, inferior ve media'nın görevleri şunlardır:

1. Burun boşluğunun havalandırılmasını sağlar.
2. Burun boşluğunun ısıtılmasını sağlar.
3. Burun boşluğunun nemlendirilmesini sağlar.
4. Sesin rezonansına yardımcı olur.

Kafatasında bulunan sinüsler

1. sinus frontalis
• Alın kemiği içinde yer alan bu sinüsler, gözün üst kısmındaki alın bölgesinde bulunur. Görevleri arasında hafifletici etkisi olan kemik yapısıyla kafatasının ağırlığını azaltmak, burun mukozasını nemlendirmek ve solunan havayı temizlemek bulunur.
2. sinus ethmoidalis
• Göz çukurlarının hemen altında, burunun orta bölgesinde bulunan bu sinüsler, zararlı maddelerin hava yollarına ulaşmasını engellemek, burunun işlevselliğini artırmak ve kafatası kemiklerinin hafifletilmesine katkıda bulunmak gibi görevlere sahiptir.
3. sinus sphlenoidalis
• Kafatasının arka bölgesinde, göz çukurları ve burun arasında bulunan bu sinüsler, kafatasının hafif olmasına yardımcı olur ve burun mukozasını nemli tutar.
4. sinus maxillaris
1. Üstçenede yer alan bu sinüsler, yanak bölgesinde bulunur. Görevleri arasında yüz kemiklerinin hafifletilmesi, burunun nemli kalmasına yardımcı olmak ve solunan havayı temizlemek bulunur.

Burun boşluğunun 1/3 üst-arka bölümünde yer alan regio olfactoria’da 25 milyon koku reseptörü bulunur.

Reseptörlerce alınan koku duyusu n. olfactorius vasıtasıyla beyine taşınır ve oradaki koku merkezinde yorumlanır.

Koku hücre veya reseptörleri concha nasalis superior’un üst kısmı , burun boşluğu tavanı ve burun bölmesi ( septum ) üst kısmını örten mukozada bulunur.

Koku yolları 1. Nöronu regio olfactoria’da bulunur.

Koku ile ilgili kavramlar

Acoustik rhinometry (akustik rinometri)

• Burnun iç yapısını ölçmek için kullanılan bir yöntemdir. Akustik rinometri, burun içinden ses dalgaları göndererek ve yansımalarını ölçerek burun boşluğunun boyutlarını belirler.

Anosmia (anozmi)

• Koku alma duyusunun tamamen veya kısmen kaybıdır. Anosmi, sinüs enfeksiyonları, travma, kanser veya bazı ilaçlar gibi çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir.

Cerebrospinal fluid rhinorrhea (serebrosipinal fluid rinore)

• Beyin ve omurilik sıvısının burundan sızmasıdır. Serebrospinal fluid rinore, genellikle travma veya beyin ameliyatı gibi kafatası yaralanmalarından kaynaklanır.

Concha nasalis

• Burnun iç kısmında bulunan kemik veya kıkırdak çıkıntılardır. Concha nasalis, havayı filtrelemeye ve ısıtmaya yardımcı olur.

Cottle test (kotıl testi)

• Burun nefes yolunun açıklığını ölçmek için kullanılan bir testtir. Cottle testi, burun içine bir balon yerleştirilerek ve balonun şişirilmesi sırasında burun nefes basıncının ölçülmesiyle yapılır.

Naris

• Burun deliğidir.

Nasal cavity

• Burnun iç boşluğudur. Nasal cavity, havanın vücuda girmesine ve çıkmasına izin verir.

Nasal septum

• Burnu iki bölmeye ayıran kemik veya kıkırdak yapıdır. Nasal septum, havanın iki burun deliğinden eşit şekilde akmasına yardımcı olur.

Nasal speculum

• Burun deliklerini açık tutmak için kullanılan bir alettir. Nasal speculum, burun muayenesi ve tedavisi sırasında kullanılır.

Nasal valve - burun valfı

• Burnun en dar yeri olan ve havanın akciğerlere girmesini düzenleyen bir yapıdır. Nasal valve, burundan nefes vermeye yardımcı olur.

Nose / Nasus / rhino 

• Burun anlamına gelir.

olfaktometre -  olfactometer

• Koku duyusunu ölçmek için kullanılan bir cihazdır. Olfaktometre, çeşitli kokuların yoğunluğunu ölçerek kişinin koku alma duyusunun ne kadar iyi olduğunu belirler.

olfaktometri - olfactometry 

• Koku duyusunun ölçülmesidir. Olfaktometri, çeşitli tıbbi durumlarda koku alma duyusunun kaybını veya azalmasını tespit etmek için kullanılır.

Os nasale

• Burun kemiğidir. Os nasale, burunun şeklini ve yapısını belirler.

Politzer test (politzer testi)

• Kulak ve burun arasındaki östaki kanalının açıklığını ölçmek için kullanılan bir testtir. Politzer testi, hastanın burnuna balonla üflenerek ve östaki kanalından geçen havanın sesini dinleyerek yapılır.

Regio olfactoria - koku alma bölgesi

• Burnun üst kısmında bulunan ve koku alma hücrelerini içeren bölgedir. Regio olfactoria, havadaki koku moleküllerini algılamaya ve kokuları beyne iletmeye yardımcı olur.

regio respiratoria - solunum bölgesi

• Burnun alt kısmında bulunan ve hava yolunu içeren bölgedir. Regio respiratoria, havanın filtrelenmesine ve ısıtılmasına yardımcı olur.

respirametre -  respirometer

• Solunumu ölçmek için kullanılan bir cihazdır

 Tat organı dildir.

Dilde yaklaşık 10.000 adet tat tomurcuğu bulunur.

Tat duyusu iki kranial sinir vasıtasıyla beyine taşınır:

dilin 2/3 ön bölümü tat duyusu ( n. Facialis )

dilin 1/3 arka bölümü tat duyusu ( n. Glossopharyngeus )

Tat duyusu beyindeki tat merkezinde değerlendirilir. Dilin değişik bölümünde bulunan papillalar içinde yerleşik halde bulunurlar.

Bu yapılara tad tomurcuğu adı verilir. Büyük kısmı dilin üst kısmında bulunur ve epiglota , özafagus ve üst bölümlerde bulunabilir.

Tad tomurcukları bir kimyasal reseptördür. 

Tad tomurcukları ile alınan tat duyusu Cranial sinirler ile beyne taşınır ve beyinde değerlendirilir.

Tad alma işi ile görevli organlar dilin mukoza örtüsü içinde bulunurlar.

1. Uç kısım: tatlı
2. Arka kısmı : acı
3. Ön yan kenar : tuzlu
4. Arka yan kenar : ekşi

      ·