Bölgesel Kalkınma Projeleri

🇹🇷 TÜRKİYE'DE BÖLGESEL KALKINMA PROJELERİ 

Temel Amaç: Bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmak, göçü önlemek ve kaynakları verimli kullanmak.

1. GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi)

Türkiye'nin en kapsamlı, en büyük ve ilk bölgesel kalkınma projesidir.

• Odak Noktası: Sulama (Tarım) ve Enerji (Hidroelektrik).

• Hedefler: Tarımsal verimi artırmak, sanayiyi geliştirmek, eğitim ve sağlık hizmetlerini iyileştirmek.

• Kilit Bilgi: Şanlıurfa Tünelleri ile suyu ovalara taşımak. Pamuk üretiminde 1. sıraya yerleşmesini sağlamıştır.

• İller (9 İl): Gaziantep, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Batman, Şırnak, Kilis.

  • Kodlama: Güneydoğu Anadolu'daki Şehirler Kilis Mardin... (Genellikle haritadan ezberlemek daha sağlıklıdır).

2. DAP (Doğu Anadolu Projesi)

Kapsadığı il sayısı ve alan bakımından en geniş projedir.

• Odak Noktası: Tarım ve Hayvancılık (Özellikle büyükbaş).

• Hedefler: Meraları ıslah etmek, et ve süt verimini artırmak, kış turizmini geliştirmek.

• Kilit Bilgi: Bölgenin engebeli yapısı ve sert iklimi nedeniyle tarımdan çok hayvancılık ve madencilik ön plandadır. Sivas ili sonradan bu projeye dahil edilmiştir (Önemli detay!).

• İller: Ağrı, Ardahan, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Hakkari, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli, Van + Sivas.

3. KOP (Konya Ovası Projesi)

• Odak Noktası: Sulama (Su eksikliğini gidermek).

• Hedefler: Yeraltı sularının çekilmesini önlemek, tarımsal çeşitliliği artırmak.

• Kilit Bilgi: Mavi Tünel Projesi ile Göksu Nehri'nin suları Konya Ovası'na aktarılır.

• İller: Konya, Karaman, Aksaray, Niğde (Çekirdek kadro). Sonradan eklenenler: Nevşehir, Yozgat, Kırıkkale, Kırşehir.

4. DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi)

• Odak Noktası: Turizm (Yaylacılık) ve Ulaşım.

• Hedefler: Kıyı ile iç kesim bağlantısını güçlendirmek, fındık ve çay bahçelerini yenilemek.

• Kilit Bilgi: Yeşil Yol Projesi (Yaylaları birbirine bağlayan yol).

• İller: Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu, Gümüşhane, Bayburt + (Samsun, Tokat, Amasya, Çorum sonradan eklendi).

  • Dikkat: Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat hem DOKAP hem de YHGP içindedir.

5. ZBK (Zonguldak - Bartın - Karabük Projesi)

• Odak Noktası: Madencilik ve Sanayi.

• Hedefler: Taş kömürü işletmelerini modernize etmek (zarar edenleri küçültmek/kapatmak), demir-çelik sanayisini geliştirmek.

• Kilit Bilgi: Filyos Vadi Projesi (Liman ve endüstri bölgesi) bu kapsamdadır.

• İller: Zonguldak, Bartın, Karabük.

6. YHGP (Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi)

• Odak Noktası: Çevre kirliliği ve erozyonla mücadele.

• Hedefler: Yeşilırmak nehrinin akış rejimini düzenlemek, taşkınları önlemek, kirliliği azaltmak.

• İller: Samsun, Amasya, Çorum, Tokat.

🚀 KPSS İÇİN KRİTİK NOTLAR (PÜF NOKTALAR)

1. Sivas ili DAP kapsamındadır (İç Anadolu'da olmasına rağmen).

2. Çorum, Amasya, Samsun, Tokat illeri hem YHGP hem de DOKAP kapsamındadır. (Bu soru olarak çok gelir).

3. KOP'un temel amacı sulama, ZBK'nın temel amacı madencilikte küçülme/modernizasyondur.

4. En geniş yüzölçümlü proje DAP, en entegre ve gelişmiş proje GAP'tır.